Jak UE wspiera energię odnawialną? Wyjaśniamy

Dlaczego Unia Europejska inwestuje w odnawialne źródła energii?

Unia Europejska inwestuje w odnawialne źródła energii (OZE), aby osiągnąć neutralność klimatyczną do 2050 roku poprzez redukcję emisji gazów cieplarnianych, które w sektorze energetycznym stanowią ponad trzy czwarte całkowitych emisji w UE¹. Inwestycje te wspierają szybki rozwój OZE – w 2024 roku produkcja energii odnawialnej wzrosła o 8% i tym samym osiągnęła ok. 47% udziału OZE w unijnym miksie energetycznym².

Jakie cele klimatyczne UE wyznaczają kierunek rozwoju OZE?

Unia Europejska realizuje ambitne cele klimatyczne, które wyznaczają kierunek rozwoju odnawialnych źródeł energii. Jednym z dokumentów jest pakiet "Gotowi na 55" ("Fit for 55"), zakładający redukcję emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55% do 2030 r. względem poziomu z 1990 r. Uzupełnieniem tych działań stał się opublikowany w maju 2022 r. plan REPowerEU, którego zadaniem jest zarówno przyspieszenie transformacji energetycznej, jak i uniezależnienie państw członkowskich od rosyjskich paliw kopalnych najpóźniej do 2027 r. REPowerEU wzmacnia założenia Fit for 55, koncentrując się na trzech obszarach: oszczędzaniu energii, dynamicznym rozwoju OZE oraz dywersyfikacji dostaw energii.

W jaki sposób UE finansuje transformację energetyczną?

Wsparcie finansowe UE jest wielopoziomowe. Polska jest jednym z największych beneficjentów funduszy UE i dzięki temu otrzymuje znaczące środki finansowe w ramach różnych programów wsparcia. Krajowy Plan Odbudowy (KPO) przewiduje 57 mld euro dla Polski, z czego co najmniej 37% musi być przeznaczone na działania związane z klimatem, w tym na inwestycje w zeroemisyjną gospodarkę.

Transformacja energetyczna wspierana jest również przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), który udziela PGE Polskie Grupie Energetycznej ponad 2 mld kredytu m.in. na rozbudowę instalacji fotowoltaicznych, a także przez Fundusze Strukturalne, Program LIFE i Regionalne Programy Operacyjne.

Regulacje przyspieszające inwestycje OZE

Kolejnym narzędziem wsparcia energii odnawialnej jest usunięcie barier proceduralnych, które mogłyby spowolnić rozwój projektów OZE. Parlamentarzyści zaapelowali o szybsze procedury wydawania pozwoleń dla nowych oraz modernizowanych instalacji OZE, takich jak farmy fotowoltaiczne i wiatrowe. W wyznaczonych przez każde państwo UE strefach przyspieszonego rozwoju OZE nowe inwestycje powinny otrzymywać decyzje administracyjne w ciągu dziewięciu miesięcy. Kraje członkowskie mają też obowiązek udowodnić, że potrafią sprawniej wdrażać projekty odnawialnych źródeł energii. Brak odpowiedzi ze strony właściwego urzędu w określonym czasie będzie traktowany jako automatyczna zgoda.

Wspieranie morskiej energii odnawialnej

Choć obecnie jedyną komercyjnie wykorzystywaną formą morskiej energii odnawialnej jest energia wiatrowa, Unia Europejska analizuje także inne możliwości, takie jak energia fal i pływów, pływające instalacje fotowoltaiczne czy wykorzystanie alg do produkcji biopaliw. Komisja Europejska przedstawiła strategię mającą na celu znaczące zwiększenie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł morskich. Zgodnie z tym planem moc zainstalowana w morskiej energetyce wiatrowej miałaby wzrosnąć z obecnych 12 GW do 300 GW w roku 2050³.

W jakim kierunku zmierza unijna transformacja energetyczna? Podsumowanie

Unijna transformacja energetyczna zmierza w stronę gospodarki niskoemisyjnej, która opiera się na dynamicznym rozwoju odnawialnych źródeł energii i redukcji emisji gazów cieplarnianych. Głównym kierunkiem jest rozwój infrastruktury OZE. Transformację napędzają znaczące środki finansowe: fundusze z KPO, EBI, program LIFE, Fundusze Strukturalne i mechanizmy wsparcia dla społeczności energetycznych. UE wspiera modernizację systemów energetycznych, rozwój innowacji oraz uniezależnienie państw członkowskich od paliw kopalnych.

Źródła:

1) https://www.europarl.europa.eu/topics/pl/article/20221128STO58001/jak-ue-wspiera-energie-odnawialna

2) https://businessinsider.com.pl/gospodarka/energetyka-w-europie-zmienia-sie-szybko-oze-i-atom-na-fali-wzrostu/y8hrxmw

3) https://www.europarl.europa.eu/topics/pl/article/20221128STO58001/jak-ue-wspiera-energie-odnawialna